U bent succesvol uitgelogd.
Nog niet geregistreerd?
Voorkomen van stomalekkage
Je bent niet de enige! Lekkage is een van de meest voorkomende uitdagingen voor stomadragers. Wanneer ontlasting of urine op de huid rond je stoma terechtkomt, kan dat ongemak veroorzaken en invloed hebben op je dagelijks leven. Als je er niet op tijd iets aan doet, kan de huid geïrriteerd raken. Het goede nieuws is dat lekkage vaak kan worden verminderd met de juiste ondersteuning en kleine aanpassingen in je stomaroutine. Ontdek hier handige tips.
0%
van de stomadragers ervaart dit op enig moment.1
Tot
0%
van destomadragers kan last hebben van huidproblemen rond de stoma.2
Meer dan
0%
van de mensen met een stoma maakt zich voortdurend zorgen over lekkage.3
Stomalekkage
Lekkage kan verschillende oorzaken hebben. Vaak hangt het samen met de pasvorm van het stomamateriaal en de conditie van de huid rond je stoma. Ongeacht de oorzaak zijn de gevolgen vaak hetzelfde: huidirritatie en beschadiging van de huid, pijnlijke plekken, een verminderde hechting van het stomamateriaal, meer lekkage en minder vertrouwen in het dagelijks omgaan met je stoma. Dit alles kan invloed hebben op de gezondheid van je huid, je bewegingsvrijheid en je algehele welzijn.
Dit zijn enkele van de meest voorkomende oorzaken van stomalekkage:
Als de opening van de huidplaat te groot of te klein is, of niet meer goed aansluit op de vorm of grootte van je stoma, kunnen er kleine openingen ontstaan waardoor lekkage kan optreden.
Na verloop van tijd kan je stoma kleiner of groter worden of van vorm veranderen (vooral in de eerste maanden na de operatie). Dit kan invloed hebben op hoe goed het stomamateriaal aansluit en op de afdichting van je stomazakje.
Natuurlijke huidplooien, huidvouwen, rimpels of een slappe buikhuid kunnen ervoor zorgen dat de huidplaat niet vlak op de huid aansluit. Hierdoor kunnen kleine openingen ontstaan waar lekkage kan beginnen.
Zweet, water of een vette huid kunnen de kleefkracht van de huidplaat verminderen. Hierdoor kan het lastiger zijn om de huidplaat goed op zijn plaats te houden.
Mensen met een high-output stoma hebben vaak zeer dunne ontlasting. Deze kan gemakkelijker onder de huidplaat terechtkomen en zo lekkage veroorzaken.
Als het stomazakje niet goed aansluit op jouw lichaamsvorm of type stoma, kan de afdichting minder betrouwbaar zijn. Hierdoor kan lekkage ontstaan.
Wanneer dunne ontlasting onder de rand van de huidplaat komt, kan dit het materiaal aantasten. Hierdoor kunnen de randen loslaten en kan lekkage ontstaan.
Bij sommige typen stoma’s en buikvormen komt lekkage vaker voor.
Een stoma steekt ongeveer 2,5 cm boven de huid uit. Dit helpt om een goede afdichting te creëren en de kans op lekkage te verkleinen. Ligt de stoma op huidniveau, kan lekkage gemakkelijker ontstaan.
Dit kan verschillende oorzaken hebben. Soms is het te wijten aan uitdagingen tijdens de operatie of kan het zich later ontwikkelen, bijvoorbeeld na gewichtstoename.
Bij een prolaberende (uitgezakte) stoma kan de stoma zich naar binnen terugtrekken. Deze kan zich dichter naar het huidniveau verplaatsen of zelfs iets onder het huidniveau komen te liggen.
Bij een spoedoperatie en een gezwollen buik is het soms niet mogelijk om de stoma op de ideale plaats aan te leggen. Dit kan later invloed hebben op de aansluiting van het stomamateriaal.
De huid kan kleine plooien vormen die als kanaaltjes werken. Hierdoor kunnen ontlasting of urine onder de huidplaat terechtkomen, wat lekkage kan veroorzaken.
Als de buikspieren verzwakt zijn, krijgt de stoma minder ondersteuning vanuit de buikwand. Dit kan leiden tot kuiltjes of huidplooien rond de stoma, waardoor het stomamateriaal minder goed aansluit.
Een stoma met een grote hoeveelheid afscheiding kan lekkage waarschijnlijker maken. Als de stoma meer dan ongeveer 750 ml per dag produceert of de ontlasting erg dun is, kan het lastiger zijn om het stomamateriaal goed op zijn plaats te houden.
In deze situaties sluit een standaard huidplaat mogelijk niet goed aan op je stoma of biedt deze onvoldoende afdichting.
Als dat gebeurt, kan een stomazakje met een convexe huidplaat die zachtjes naar de huid toe buigt een betere ondersteuning bieden. Deze vorm helpt de stoma verder naar buiten te komen. Daardoor kan de huidplaat beter aansluiten, wat de afdichting kan verbeteren en de kans op lekkage kan verkleinen.
Het kiezen van het juiste stomazakje kan een groot verschil maken voor je dagelijkse comfort en vertrouwen.
Lekkage kan huidirritatie veroorzaken. Dit kan ongemak geven en een aanzienlijke invloed hebben op je kwaliteit van leven.3 Een geïrriteerde huid kan ervoor zorgen dat de huidplak minder goed blijft zitten, waardoor de kans op lekkage groter wordt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan waarbij lekkages leiden tot huidirritatie en huidirritatie de kans op lekkages vergroot. Dit kan invloed hebben op hoe comfortabel en zeker je je voelt in het dagelijks leven.
Tips om lekkage te voorkomen
Om lekkage te voorkomen, gaat het er vooral om de juiste pasvorm te vinden, de huid te beschermen en ervoor te zorgen dat het stomazakje stevig op zijn plaats blijft zitten. Je stomaverpleegkundige zal je helpen lekkage te voorkomen. Kleine aanpassingen kunnen een groot verschil maken en onthoud. Een gezonde huid is de basis van goede stomazorg!
Hier zijn enkele aanbevelingen:
Meet je stoma regelmatig, vooral in de eerste maanden na de operatie. Knip of kies een opening die zo nauw mogelijk aansluit bij de grootte en vorm van je stoma..
Reinig je huid voorzichtig met lauwwarm water. Droog de huid rondom je stoma goed voordat je de huidplak aanbrengt.
Gebruik accessoires zoals ringen of pasta's om holtes of huidplooien op te vullen. Overweeg een convexe huidplaat als je stoma vlak of ingetrokken is. We raden je aan om met je stomaverpleegkundige te bekijken of een convexe huidplaat de juiste keuze voor je is.
Niet elke huidplak past bij ieder lichaam. Verschillende kleeflagen, vormen en flexibiliteitsniveaus kunnen zorgen voor een betere pasvorm en meer comfort. Omdat iedereen anders is, kan een stomaverpleegkundige je helpen een huidplak te kiezen die past bij jouw buikvorm, stoma en levensstijl.
Wacht niet tot de huidplaat begint los te laten. Kies een routine voor het vervangen van je stomazakje die aansluit bij jouw type stoma en hoeveelheid urine of ontlasting.
Wanneer je stoma-output erg dun is of je stoma grote hoeveelheden ontlasting produceert, kan het lastiger zijn om een goede afdichting van het stomamateriaal te krijgen. Er zijn speciale stomaproducten ontwikkeld voor stomadragers met een hoge of vloeibare stoma-output die helpen om lekkages te voorkomen en je meer zekerheid en comfort te bieden.
Bepaalde aanpassingen in je voeding kunnen ervoor zorgen dat de stoma-output dikker wordt. Je stomaverpleegkundige kan je hierbij helpen.
Druk de huidplak voorzichtig aan rondom de stoma, zodat deze goed contact maakt met de huid. Warm de huidplak enkele seconden op met je handen voordat je deze aanbrengt. De warmte kan ervoor zorgen dat de kleeflaag beter hecht aan de huid.
De juiste stomazorg, hulpmiddelen en begeleiding geven je het vertrouwen om met je stoma te leven zoals jij dat wilt, met regie over je dagelijks leven.
Nee dat is niet altijd nodig. Een lekkage komt soms voor, vooral kort na een stomaoperatie, maar verdient altijd aandacht. Krijg je vaker last van lekkages of verandert dit plotseling? Dan kan dit een teken zijn dat je stoma of de huid rondom de stoma is veranderd. Het kan helpen om je stomamateriaal opnieuw te laten beoordelen door je stomaverpleegkundige. Heb je last van stomalekkages? Neem dan contact op met je stomaverpleegkundige om samen een passende oplossing te vinden.
Er bestaat geen standaardoplossing. Het hangt af van je type stoma, de ontlasting en de producten die je gebruikt. Een vaste routine helpt vaak om lekkages te voorkomen. Als je last hebt van lekkages of huidirritatie probeer je stomazakje dan niet vaker te vervangen dan nodig is. Te frequent wisselen van stomamateriaal kan de huid gevoeliger maken en irriteren. Een geïrriteerde huid kan ervoor zorgen dat de huidplak minder goed hecht, waardoor de kans op nieuwe lekkages juist toeneemt. Een tweedelig stomasysteem kan soms helpen bij lekkages of huidproblemen. Bespreek samen met je stomaverpleegkundige of dit een passende oplossing voor jou is.
Daar is geen vaste regel voor. Hoe vaak je een stomazakje moet vervangen, hangt af van het type stoma, het gebruikte stomamateriaal en je persoonlijke situatie. Volg altijd de gebruiksinstructies van het stomamateriaal en de adviezen van je stomaverpleegkundige.Om lekkages te helpen voorkomen, is het belangrijk om je stomazakje op tijd te legen of te vervangen. Een algemene richtlijn is om het zakje te legen wanneer het ongeveer voor twee derde gevuld is. Een zwaar zakje kan aan de huidplak trekken, waardoor de kans op loslaten of lekkage kan toenemen. Als je onderweg bent, kan het helpen om altijd een kleine noodset bij je te hebben met extra stomazakjes, huidplakken, reinigingsmateriaal en eventueel een setje reservekleding. Zo ben je voorbereid als er onverwacht een lekkage optreedt.
Ja. Verschillende stoma's en huidtypen hebben baat bij verschillende stomazakjes, huidplakken, afdichtingsringen en stomapasta of poeder. Een stomaverpleegkundige kan je helpen met producten die lekkage verminderen en je huid beschermen.
Evans M, White P. Selecting convexity to improve and maintain peristomal skin integrity. Br J Nurs. 2020 Sep 10;29(16):S8-S14. doi: 10.12968/bjon.2020.29.16.S8.PMID: 32901550.
Andersen NK, Trøjgaard P, Herschend NO, Størling ZM. Automated Assessment of Peristomal Skin Discoloration and Leakage Area Using Artificial Intelligence.Front Artif Intell. 2020 Sep 10;3:72. doi: 10.3389/frai.2020.00072. PMID: 33733189; PMCID: PMC7861335
Nafees B, Størling ZM, Hindsberger C, Lloyd A. The ostomy leak impact tool: development and validation of a new patient-reported tool to measure the burden ofleakage in ostomy device users. Health Qual Life Outcomes. 2018 Dec 14;16(1):231. doi: 10.1186/s12955-018-1054-0. PMID: 30547808; PMCID: PMC6295083.
