Eten en Drinken met een stoma

Productsnelzoeker

Kies een categorie of subcategorie

Voedingstips colo- en ileostoma

Eten en drinken met een darmstoma

Met een colo- en ileostoma kan je alles eten en drinken. Je hoeft geen speciaal dieet te volgen. Wel zijn er een aantal voedingsadviezen om bijvoorbeeld zoutverlies te compenseren of om windjes te onderdrukken.

Het is belangrijk om 2 tot 2,5 liter per dag te drinken. Dit komt overeen met 16 tot 20 glazen per dag. Alle dranken tellen mee, ook soep, yoghurt en vla. Aan het einde van de dag kun je zelf nagaan of je voldoende vocht hebt gebruikt. Wanneer je weinig plast en jouw urine geconcentreerd is, kan dit een teken zijn dat je te weinig hebt gedronken.

 

Bij diarree, braken, hevige transpiratie, koorts of warm weer treedt extra zout- en vochtverlies op. Maar ook bij sporten verlies je meer vocht en zout dan normaal. Bovendien kan je een verminderde eetlust hebben, waardoor de inname van zout en vocht lager is. Een extra zout- en vochtaanvulling is dan noodzakelijk.

Het verlies van zout kan je aanvullen door extra zout te gebruiken. Je kan bijvoorbeeld keukenzout over je eten strooien. Ook andere producten kunnen helpen het zouttekort te voorkomen. Bronnen van zout zijn bijvoorbeeld:

  • Keukenzout
  • Aromat
  • Ketjap, zout en zoet
  • Maggi
  • Bouillon, heldere soep
  • Tomatensap/groentesap
  • Rookvlees
  • 20+ en 30+ (smeer)kaas

Sommige zoute producten leveren veel calorieën op. Neemt je gewicht snel toe, gebruik dan onderstaande producten met mate:

  • Bacon
  • Cervelaatworst
  • Salami
  • Ontbijtspek
  • 48+ (smeer)kaas
  • Rookworst
  • Chips en zoutjes
  • Haring

 

Voedingsvezels zijn belangrijk omdat ze ervoor zorgen dat de ontlasting brijig wordt. Vezels komen voor in plantaardige producten zoals volkorenbrood, roggebrood, groente, fruit, aardappelen, peulvruchten en zilvervliesrijst. Mensen met een colostoma kunnen verstopping krijgen. Als de ontlasting te hard is en moeizaam in het zakje komt, is het verstandig om meer vezels in te nemen en voldoende te drinken.

   

Probeer gewichtsschommelingen te voorkomen. Gewichtstoename of afvallen kan op den duur problemen geven met de verzorging van je stoma Door gewichtstoename of gewichtsafname sluit je stomamateriaal niet meer goed aan, waardoor lekkage kan ontstaan met huidirritatie als gevolg. 

Bij een ileostoma kan variatie in opname en het verlies van vocht kan al snel grote gewichtsschommelingen veroorzaken. Bij fors gewichtsverlies (een aantal kilo’s) in enkele dagen, kan er sprake zijn van uitdroging. Raadpleeg dan altijd je specialist en/of stomaverpleegkundige.

 

 

   

Windjes worden niet alleen veroorzaakt door voeding. Ook snel praten, snel eten, praten onder het eten, kauwgom kauwen, roken, drinken door een rietje, snurken met open mond, verkoudheid, zenuwachtigheid en een slecht passend gebit leveren veel lucht in het darmkanaal op.

Producten die extra winderigheid kunnen veroorzaken:

  • Koolzuurhoudende drank en bier in het bijzonder
  • Peulvruchten
  • Knoflook
  • Prei
  • Koolsoorten
  • Spruitjes
  • Uien
  • Paprika

 

 

Sommige producten geven een sterke geur aan de ontlasting. Wanneer je het stomamateriaal op tijd vervangt en het zakje goed vastzit, komen er geen geuren vrij. Een koolstoffilter in het stomamateriaal neemt de geuren op.

Producten die extra geurvorming kunnen veroorzaken:

  • Eieren
  • Prei
  • Knoflook
  • Uien
  • Koolsoorten
  • Peulvruchten
  • Vis

 

 

Wanneer je als colostomadrager last hebt van diarree, kan je het beste veel drinken. Eet ook bij alles wat je drinkt een beschuitje, cracker of droog koekje. Neem contact op met je arts of stomaverpleegkundige wanneer je ongerust bent of wanneer de diarree te lang aanhoudt.

Oorzaken van diarree zijn vaak: voedselvergiftiging, buikgriep, bepaalde medicijnen of een bestralingskuur.

Met een ileostoma is je ontlasting altijd dun en bestaat er een grotere kans op uitdroging. Met het vochtverlies gaat ook veel zout verloren. De verschijnselen van zout- en vochttekort zijn: moeheid, duizeligheid, prikkelbaarheid, slaapstoornissen, snel gewichtsverlies, algehele malaise en spierkrampen. Wanneer er niet snel verbetering optreedt, neem dan contact op met je huisarts of stomaverpleegkundige.

Het is voor ileostomadragers belangrijk om meerdere kleine maaltijden per dag te eten, veel water te drinken en extra zout te gebruiken. Eet bij alles wat je drinkt een beschuitje, cracker of droog koekje. 

       

Obstipatie bij een colostoma komt vaak door te weinig vocht en/of te vezelarm eten.

Advies: veel drinken (minstens twee liter per dag) en gebruik vezelrijke voeding. Drink eventueel een glas lauw water op de nuchtere maag. Neem contact op met je arts of stomaverpleegkundige wanneer je ongerust bent of als dit te lang aanhoudt.

       

Gasvorming is niet helemaal te voorkomen: het is een normaal gevolg van onze spijsvertering. Bepaalde voedingsmiddelen kunnen extra gasvorming veroorzaken net als lucht slikken.

Advies: eet rustig, kauw goed en sla geen maaltijden over. Vermijd gasvormende voedingsmiddelen (koolsoorten, prei, ui, knoflook en peulvruchten), koolzuurhoudende drank, kauwgom en rook niet. Extra tip: maak gebruik van kruiden bij de bereiding van het eten (dille, kummel, salie en mierikswortel).

     

Kauw je eten goed, vooral als je een dunne darmstoma hebt. Sommige voedingsmiddelen zijn draderig of verteren niet zo gemakkelijk. Deze voedingsmiddelen kunnen voor verstopping van de stoma zorgen als ze niet goed fijngesneden en goed gekauwd zijn. Dit zijn bijvoorbeeld:

  • Asperges
  • Bleekselderij
  • Champignons
  • Mais (ook popcorn)
  • Zuurkool
  • Harde rauwkost
  • Noten en pinda’s
  • Taai en draderig vlees
  • Citrusvruchten
  • Verse ananas
  • Gedroogde vruchten (dadels, vijgen en pruimen)
  • Kokosproducten

Extra tip: eet regelmatig kleine maaltijden. Wanneer je al je eten en drinken goed over de dag verspreidt, gaat de ontlasting beter indikken. Vier of vijf kleine maaltijden (met drinken) zijn beter dan één grote en wat kleine maaltijden. Eet niet te veel voordat je gaat slapen, omdat de stoma
’s nachts dan veel ontlasting gaat produceren.

 

Wanneer je in (sub)tropische landen verblijft, heb je te maken met hogere temperaturen en andere hygiënische omstandigheden. Hierdoor is het gevaar van diarree extra aanwezig. Neem geen onnodige risico’s.

Vermijd daarom:

  • Ongekookt leidingwater
  • IJs en ijsblokjes
  • Rauw vlees en rauwe vis
  • Rauwe groenten
  • Ongeschild fruit

Zorg er bovendien voor dat je altijd Oral Rehydration Salts (ORS), bouillontabletten en/of zouttabletten bij je hebt.

   

Verwar een obstructie niet met obstipatie. Obstipatie komt vaak voor bij een dunne darmstoma, doordat de patiënt te weinig drinkt en/of vezelarm eet. Een obstructie wordt veroorzaakt door een onverteerbare prop die voor de opening van de stoma vast zit. De prop kan ontstaan door het eten of het niet goed kauwen van niet verteerbare en/of vezelige producten. Het meeste risico op zo’n verstopping lopen de ileostomadragers.

Voorkomen is beter dan genezen
De gouden regel is: eet rustig, kauw je voedsel goed en snij je voedsel in kleine stukjes. Wees alert bij bepaalde producten, zoals champignons, noten, producten die kokos bevatten, asperges, rauwkost, draadjesvlees en partjes van citrusvruchten.

Wat te doen bij een obstructie?
Obstructie blijft beslist niet onopgemerkt. Je kan last krijgen van buikpijn, krampen, een opgezette stoma en geen productie van ontlasting, op misschien wat dun vocht na. Aanbevolen wordt veel te drinken in de hoop dat de prop lost schiet. De buik masseren in de buurt van de stoma kan ook helpen. Helpt dit allemaal niet, neem dan direct contact op met je stomaverpleegkundige of de huisarts. Neem in een dergelijke situatie nooit laxeermiddelen.

     

Voedingstips urinestoma

Urinestoma en voeding

In principe kan je met een urinestoma alles eten en drinken. Zorg wel dat je genoeg drinkt om de vochtbalans in het lichaam op peil te houden. Probeer ongeveer twee liter vocht binnen te krijgen. Als je onvoldoende drinkt is je urine geconcentreerd en donker van kleur en ruikt deze sterker. Ook is voldoende drinken belangrijk voor de zuurgraad van je urine. Deze hoort tussen de 5,5 en 6,5 pH-waarde te zijn. Als de urine niet zuur genoeg (alkalisch) is dan kunnen zich er gemakkelijker bacteriën in nestelen. Hierdoor heb je een grotere kans op urineweginfecties.

Een ander nadeel van alkalische urine is dat er zoutkristallen zich rondom de stoma afzetten. Deze zoutkristallen zijn scherp en kunnen je stoma en de huid rondom je stoma beschadigen. Het stomamateriaal kleeft minder goed rondom je urinestoma door deze kristallen. Door voldoende te drinken en vitamine C in te nemen kan je de zuurgraad van je urine verlagen.

Voedingstips

Sommige voedingsstoffen en geneesmiddelen kunnen invloed hebben op de geur en de kleur van de urine, zoals:

  • Asperges
  • Vis
  • Rode biet
  • Sommige antibiotica

Stel je vraag

Andere onderwerpen